Yaşlılarda depresyon: “Yaşlandı, içine kapandı” demeden önce

Daha önce telefonla sohbet etmeyi seven bir yakınınız artık aramalara dönmüyor olabilir. Ortak sofraya gelmek istemiyor, sevdiği programı izlemiyor veya sürekli yorgun olduğunu söylüyor olabilir. Bu değişiklikleri yaşlanmanın kaçınılmaz bir parçası saymak, destek almasını geciktirebilir.

Depresyon her zaman ağlamakla görünmez

Yaşlı bir insan üzüntüsünü açıkça söylemeyebilir. İlgi kaybı, huzursuzluk, uyku ve iştah değişikliği, enerji azalması veya değersizlik düşünceleri görülebilir. Bazı kişiler bedensel yakınmalarını daha çok anlatır. Bu belirtilerin başka nedenleri de olabileceğinden, yalnız gözleme dayanarak tanı koymak doğru değildir.

Birden fazla değişiklik yaklaşık iki haftadır sürüyorsa ya da günlük yaşamı belirgin etkiliyorsa hekim ve ruh sağlığı uzmanı değerlendirmesi isteyin. Yardım almak için iki haftanın dolmasını beklemek zorunda değilsiniz; şikâyetin şiddeti ve güvenlik durumu önemlidir.

Unutkanlıkla birlikte olabilir

Depresyon sırasında dikkat, karar verme ve hatırlama güçleşebilir. Demansla depresyon bir arada da bulunabilir. Bu nedenle “Unutuyor, mutlaka Alzheimer” ya da “Moralini düzeltirsek hepsi geçer” demek uygun değildir. Değerlendirmede belirtilerin başlangıcı, günlük işlere etkisi ve sağlık durumu birlikte ele alınır.

Nasıl bir konuşma yardımcı olur?

“Her şeyin var, neden üzülüyorsun?” demek yerine fark ettiğiniz değişikliği sakin biçimde söyleyebilirsiniz: “Bir süredir kimseyle görüşmek istemediğini fark ettim. Seni en çok ne zorluyor?” Cevabı hemen düzeltmeye veya kişinin moralini zorla yükseltmeye çalışmadan dinleyin. Görüşmeye gitmek zor geliyorsa randevu ve ulaşım konusunda nasıl yardımcı olabileceğinizi sorun.

Bakım merkezinde yaşayan kişinin yakınmasını da yalnız uyum sorunu olarak değerlendirmeyin. Kendini yalnız hissetmesi, ağrısı, mahremiyetle ilgili bir sıkıntısı veya bakım hakkında şikâyeti varsa bunların ayrı ayrı ele alınması gerekir. Kişinin söylediklerini kendi adına konuşarak değiştirmeden ekibe aktarın.

Güvenlikle ilgili sözleri ciddiye alın

Ölmek istemekten veya kendine zarar vermekten söz ediyorsa bunu dikkat çekme çabası saymayın. Acil tehlike varsa kişiyi yalnız bırakmayın ve 112’yi arayın. Acil tehlike görünmese de bu sözler gecikmeden profesyonel değerlendirme gerektirir.

Dört Mevsim’de uzman psikolog desteğine, misafirlerin duygusal ihtiyaçlarını ifade edebilmeleri açısından önem veriyoruz. Psikolojik destek ve gerektiğinde hekim değerlendirmesi kişinin durumuna göre planlanmalıdır; ilaçla ilgili kararlar hekim tarafından verilir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Beslenme, egzersiz ve bakım planı kişisel değerlendirmeyle belirlenir.