PEG veya NG ile beslenen yakınım için: Tüp çıkarsa, sızıntı olursa ne yapmalıyım?

Yakınınız tüple besleniyorsa küçük bir değişiklik bile kaygı yaratabilir. Tüpün dışarıda kalan kısmı uzamış, çevresindeki gazlı bez ıslanmış ya da beslenirken ağrı başlamış olabilir. Böyle bir durumda tüpün yerini düzeltmeye çalışmadan önce kullanımı durdurmak ve sağlık ekibine ulaşmak gerekir.

PEG çıkarsa beklemeyin

Karından mideye uzanan PEG tüpü tamamen çıkarsa besin, su veya ilaç vermeyin. Çıktığı saati not edin, açıklığı temiz bir gazlı bezle örtün ve gecikmeden acil servise başvurun. Kanal birkaç saat içinde daralabilir; ertesi günü beklemeyin. Tüpü kendiniz geri sokmaya veya açıklığı başka bir malzemeyle açık tutmaya çalışmayın. Özellikle yeni açılmış kanalda yanlış yerleştirme karın içine kaçak oluşturabilir.

Tüp tamamen çıkmamış olsa da yerinden kaydığından şüpheleniyorsanız kullanmayın. Şiddetli karın ağrısı, belirgin kanama, nefes darlığı veya bilinç değişikliği varsa 112’yi arayın. Tüpün takılma tarihini ve varsa tüp kartını sağlık ekibine iletin.

Akıntı ve pansuman konusunda

Tüp çevresindeki akıntı her zaman aynı nedenden kaynaklanmaz. Mide içeriği sızması, cilt tahrişi, enfeksiyon veya tüpün konumuyla ilgili bir sorun olabilir. Yeni sızıntı, beslenirken ağrı ya da kanama varsa beslenmeyi durdurun ve tüp değerlendirilene kadar buradan su veya ilaç da vermeyin. Gerekli ilaçların nasıl sürdürüleceğini gecikmeden sağlık ekibine sorun.

Günlük bakım öncesinde ellerinizi temizleyin. İyileşmiş giriş yerinde, size gösterilen temizlik yöntemini uygulayıp cildi nazikçe kurulayın. Yeni açılmış giriş yerinin bakımı farklıdır; taburculuk talimatına uyun. Akıntı varsa hemşirenin seçtiği emici pansuman kullanılır ve ıslandığında ya da kirlendiğinde bakım planına göre değiştirilir. Kuru ve iyileşmiş her giriş yerine sürekli pansuman gerekmez.

Kızarıklık yayılıyorsa, kötü kokulu veya irinli akıntı, ateş ya da artan ağrı varsa sağlık değerlendirmesi gerekir. Rastgele krem, pudra veya antiseptik sürmeyin; sızıntıyı kesmek için dış sabitleyiciyi sıkıştırmayın. Pansumanın türünü ve uygulamasını hemşirenizden yerinde öğrenin.

“PEG mide duvarına yapışmasın” diye beslenme kesilmez

PEG’in mide içindeki sabitleyici parçasının dokuya gömülmesine “gömülü tampon” denir. Gereğinden sıkı sabitleme bu soruna katkıda bulunabilir. Önlem, beslenmeyi keyfî olarak kesmek değildir. Tüpün türüne ve giriş yerinin iyileşmesine uygun sabitleme ve bakım gerekir.

Bazı PEG türlerinde ilerletme ve döndürme bakımı uygulanır. Ne zaman başlanacağı ve nasıl yapılacağı sağlık ekibi tarafından gösterilmelidir; bu işlem her tüpe uygun değildir. Özellikle bağırsağa uzantısı olan tüplerde aynı yöntem uygulanmaz. Tüp hareket etmiyorsa zorlamayın; ağrı, sızıntı veya direnç varsa kullanmayı bırakıp değerlendirme isteyin.

PEG ve NG ne zaman değişir?

Bütün tüpler için tek bir takvim yoktur. Balonlu gastrostomi tüplerinde bazı kılavuzlar 3–6 aylık değişim aralıkları belirtir; kullanılacak süre ürünün talimatı ve kişinin bakım planıyla belirlenir. İç sabitleyici diskli PEG’lerde ise sorun yoksa sırf belirli bir ay doldu diye rutin değişim gerekmeyebilir.

Burundan mideye uzanan NG tüplerinde de malzeme önemlidir: bazı kısa süreli tüpler için 7–10 gün, daha uzun kullanıma uygun bazı tüplerde 6–12 hafta belirtilir. Bunlar yakınınızın tüpü için otomatik değişim talimatı değildir. Takılma tarihi, ürün bilgisi ve planlanan değişim tarihi yazılı olmalıdır. Hasar, tıkanma veya yerinden çıkma varsa takvim beklenmez; sağlık personeli değerlendirir.

NG’nin konumu besin, su veya ilaç verilmeden önce bakım planındaki yöntemle doğrulanmalıdır. Bant gevşemişse, dışarıdaki uzunluk değişmişse veya öksürme ve kusma sonrası kayma şüphesi varsa tüpü kullanmayın. Hava verip karından ses dinlemek güvenilir bir konum kontrolü değildir.

Dört Mevsim’de beslenme izlemini formlarla kaydediyor, kilo ve çevre ölçümlerini takip ediyoruz. Tüple beslenmede de yakınların uygulama düzenini ve sorun halinde kime ulaşacağını bilmesini önemsiyoruz. Beslenme hızını, su miktarını, pansumanı veya değişim tarihini kendi kararınızla değiştirmeyin; mutlaka sağlık personelinden destek alın.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Beslenme, egzersiz ve bakım planı kişisel değerlendirmeyle belirlenir.