Yakını bakım merkezinde yaşayan aileler için: Bağı sürdürmek

Bir yakının bakım merkezinde yaşamasına karar vermek aile içinde kolay konuşulan bir konu olmayabilir. Daha fazla ilgilenebilirdim, biraz daha dayanabilirdim, başkaları ne düşünür gibi düşünceler birbirine karışabilir. Özellikle uzun süredir bakım veren biri, yardım ihtiyacını kabul ederken kendisini yetersiz hissedebilir.

Oysa bakımın ne kadar destek gerektirdiğini değerlendirirken sevginin yanında somut koşullara da bakmak gerekir. Gece boyunca yardım ihtiyacı, hareket güçlüğü, ilaç takibi, bakım veren kişinin sağlığı ve evin fiziksel koşulları bu değerlendirmeyi etkiler. Ailelerin imkânları birbirinden farklıdır. Tek bir bakım düzenini herkes için doğru kabul etmek, hem bakım alanın hem yakınının ihtiyaçlarını gözden kaçırabilir.

Suçluluk duymak, verilen kararın mutlaka yanlış olduğunu göstermez. Aynı şekilde bir kuruma yerleşilmiş olması da her ihtiyacın karşılandığını göstermez. Kararın ardından kişinin durumunu izlemek, tercihlerini dinlemek ve gerektiğinde planı değiştirmek gerekir. Bakımın nasıl yürüdüğünü konuşmak aile bağının devam eden bir parçasıdır.

Ziyaretin uzunluğundan önce niteliğini düşünmek

Yakınlık, günün bütün saatlerini aynı odada geçirmekle ölçülemez. Düzenli bir telefon görüşmesi, birlikte içilen çay, sevilen bir şarkıyı dinlemek veya eski bir fotoğrafın arkasındaki hikâyeyi konuşmak ilişkiyi sürdürebilir. Her buluşmayı sağlık durumunu sorgulayan bir görüşmeye çevirmemek de önemlidir. Kişinin gündelik hayatını, meraklarını ve anlatmak istediklerini duymaya yer ayrılmalıdır.

Ziyaret ve arama planı kişinin isteği, dinlenme ihtiyacı ve ailenin imkânlarıyla birlikte belirlenebilir. Tutulabilecek bir söz vermek, her gün gelme sözü verip bunu sürdürememekten daha gerçekçidir. İşitme, görme veya bilişsel güçlük varsa iletişim biçimi buna göre uyarlanabilir. Kısa ve sakin bir görüşme, yorucu bir kalabalıktan daha uygun olabilir.

Bakım ekibiyle iletişimde kişinin sesi kaybolmasın

Aile, yakınının alışkanlıklarını ekiple paylaşabilir: hangi hitaptan hoşlandığı, uykusunu nelerin böldüğü, ne zaman yorulduğu, hangi yiyecekleri sevdiği gibi bilgiler günlük bakımı kolaylaştırabilir. Bu bilgi alışverişi yapılırken kişinin mahremiyeti ve karar sürecine katılımı korunmalıdır. Konuşabilecek durumdaki bir insanın yanında, kendisi yokmuş gibi onun hakkında konuşmamak gerekir.

Bir sorun hissedildiğinde genel suçlamalar yerine somut değişikliği anlatmak değerlendirmeyi kolaylaştırır. Daha az konuşması, görüşmek istememesi veya uyku düzeninin değişmesi ekiple paylaşılabilir. Bunların tek bir nedeni olduğu varsayılmamalıdır. Kaygı, sağlık sorunu, ilaç etkisi veya ortamla ilgili bir güçlük olup olmadığı araştırılabilir.

Bakım verenin de desteğe ihtiyacı olabilir

Uzun süreli bakım sorumluluğu azaldığında ilk hissedilen duygu rahatlama olabilir; ardından bu rahatlamadan dolayı suçluluk gelebilir. Dinlenmeye ihtiyaç duymak, kişinin yakınına verdiği değeri azaltmaz. Aile üyeleri görevleri paylaşabilir, iletişim için sürdürülebilir bir düzen kurabilir ve kendi sağlık ihtiyaçlarını ertelememeye çalışabilir.

Suçluluk ve kaygı günlük hayatı belirgin biçimde zorlaştırıyorsa bir ruh sağlığı uzmanıyla görüşmek yardımcı olabilir. Yakının bakımına katılmanın birçok biçimi vardır. Onun tercihlerini sormak, paylaşılan bir alışkanlığı sürdürmek ve bir sorun olduğunda yanında durmak, aile ilişkisine bakım düzeni içinde yer açar.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Beslenme, egzersiz ve bakım planı kişisel değerlendirmeyle belirlenir.